Слобода

Maj. Czekam deszczu. Lecz ten jest jak amerykańskie filmy. Zapowiada się interesująco, kończy się głupawo i zbyt wcześnie. Jakiś tłum klaszcze (Wietnamczycy), ktoś roni łzę (ja), nie ze wzruszenia bynajmniej tylko przykro mi, bo miał spaść. Rozczarowany jestem; zupełnie jak z miejsca, w którym mieszkam. Teraz łza w płacz się zamieni. Codziennie rano próbuję wydostać się z tego rajskiego więzienia, gdzie klucz dzierży wietnamska lil' mama. Jestem spóźniony żeby rzucić parę pereł przed wieprze - tuczniki bogate azjatyckie (patrz poprzedni post). Niewiasta drobna, przerażająca, klapki wsuwa z namaszczeniem na stopy sinoblade swe. Moje wciąż bose, bo obuwie które pragnę przywdziać, spodobało się ośmiu psom. Przymierzają teraz w różnych częściach ogrodu. To już nie pierwszy raz gdy będę nie na czas. Po pracy na omlet ochotę mam - tu pojawia się dylemat: mogę liczyć że, lil' mama na minut pięć opuści swą świątynię by zakupić flaka w sklepie obok. Zdarza się to jedynie wtedy gdy nie jestem głodny. Pozostaje zgodzić się by omlet, który jeszcze z dzieciństwa pamiętam, że to twór płaski, w woku usypać niczym kopiec. Jak to przerzucić na drugą stronę? Tu milusińska nasza usuwa się w cień swego słomkowego kapelusza; rozkłada ręce - rób co chcesz w tym woku. Sloboda!
Spociłem się przy omlecie orientalnym. Może by zatem zrobić pranie? Bielizna, jak sądziłem, to tylko kawałek materiału do którego stosunek sentymentalny mają jedynie Japończycy. Otóż nie. Wszystko wydaje się normalne. Made in China i metka też jest, natomiast nie wsadzisz znoszonej do pralki. Dlaczego? Bo nie (ale z uśmiechem). Popatrz, tam jest miska (z uśmiechem). Ja się nie śmieję. Tak samo wtedy, gdy nie mogłem wyjść z własnego pokoju, bo drzwi zastawiła ekipa filmowa. Tak po złości chyba, bo zaprotestowałem gdy pchali się do środka. Nie że nie lubię gości, tylko w majtkach samych byłem. Wylewać żale mógłbym dalej ale komputera brak, szkoda mi kartki.
Wyprowadzamy się.
Nie szkoda mi basenu, z którego od jakiegoś czasu korzystać nam nie wolno. Nie wylewam nad nim łez i tak pełen wody.
Wylałem siódme poty by wnieść walizkę na czwarte piętro domu, w którym jak się zarzekam, wytrzymam do sierpnia. Jest taras i balkon też jest.. no i Danny, Wietnamczyk, co biegle po angielsku i dławi się językiem w języku swym. Dom wcale nieźle wyposażony więc. Piąte piętro. Taras. Czuję zapach ryby. Ignacio upiekł wczoraj trzy. Zapach który nocą łechtał nozdrza, dziś zmieszany z wczorajszym winem rozlanym po podłodze i moich trzewiach, dziś przepędza mnie jeszcze wyżej. Szóste piętro. Balkon. Gapię się na przeszywane piorunami niebo. Zachodzące słońce ma ten sam kolor co facjata spojonego tanim piwem autochtona.
Dziecko sąsiadów wydziera paszczę. Może to kolka, wyżyna się ząb? Godzin temu kilka wtórowało mu prosię. Tu sprawa szła o życie. Dość szybko szła. Fakt że człowiek i świnia dzielą kod DNA w 98 procentach, dziś nabrał dla mnie sensu.
Idę spać.
Siódmego piętra nie ma.
       
                               ***

Zdjęcie, które wykonałem w prezencie dla sąsiadów.

Vietamy w Vietnamie..

Azja. Oddałem swój komputer jakiś czas temu. 17 cali. Mapa świata wydaje się maleńka na ekranie mojego telefonu. 5, 5 cala. Z Polski do Wietnamu może jakieś 3 centymetry, żeby dla odmiany pomyśleć metrycznie. Za kilkanaście godzin będę w Ho Chi Minh City; to tak jakbym zapadł w troszkę dłuższy niż przeciętny sen.
Jaki będzie ten kraj, 
w którym na każdym banknocie uśmiecha się do ciebie wujek Ho?
Wietnam, jak dotychczas, to dla mnie panazjatycka restauracja na Placu Zbawiciela, gdzie mimo niezłego Saigonu, serwują dobre saigonki; każdy Wietnamczyk nazywa się Charlie i jeżeli jakiś czas temu nie handlował na Stadionie X-lecia, zapewne usiłował zastrzelić Johna Rambo, kryjąc się w jego misce ryżu.
Otóż nie.
Nie każdy syn Wietnamu to żołnierz Wietkongu, który próbuje skopać tyłek Johna. AK-47 dawno temu zamieniono na przedmioty metalowe bez lufy, dżungla ustąpiła miejsca drapaczom chmur, a Rambo prawdopodobnie leczy demencję w jednym z prywatnych szpitali Saigonu, o standardzie znacznie wyższym niż polski.
Lecę.
Międzylądowanie mam w Doha, stolicy Kataru - terytorialnego mikrusa, naftowego giganta.
Gdy podchodziliśmy do lądowania, zobaczyłem migoczące tysiącem świateł sztuczne wyspy, na których szejkowie bawią się z szejkami w hotelach pobudowanych za petrodolary.
Port lotniczy skojarzył mi się z uniwersum Gwiezdnych Wojen lub rzeczywistością Piątego Elementu.
Doha jest miejscem, gdzie obok w kolejce stoi pan Sikh, są panie Afrykanki w kwiecistych sukmanach.
Grupa azjatycka nie robi zdjęć, więc prawdopodobnie nie zawitali z Japonii...może Malezja, Indonezja, Tajlandia albo Filipiny, na co wskazuje karnacja ich śniada.
Są oczywiście Polacy, których zdradza dobrotliwa przaśność i ta dziecinna ciekawość świata, którą jeżeli nie uda się podzielić na facebooku bo 100kb kosztuje tu 30pln, to można przynajmniej zadzwonić do rodziców na Dolny Śląsk albo Białostoczyznę, bo to już tylko 7pln za minutę.

- Cześć mamo, dzwonię do Ciebie, bo nie mogę rozmawiać. Jestem właśnie na lotnisku w Katarze...
Co?.. nie, nie! Jestem zdrowa.
Chodzi o takie państwo...
Mamo?! Mówię Ci przecież - nikt tu nie jest zaziębiony! Wręcz przeciwnie, jest tak gorąco, że niektórzy panowie chodzą w ręcznikach na głowie.

Ja daję jeszcze radę bez ręcznika. Zastanawiam się do której z pań przy stanowiskach odprawy mam się udać. Jedna z drobnymi piegami i rudymi włosami długimi. Druga bez piegów, z włosami pod chustą ciemną czarnymi. Obydwie obdarowują podróżnych równie uroczym uśmiechem.
Jeszcze tylko Bangkok i w końcu Ho Chi Minh City.
W Tajlandii nie pozwalają mi wysiąść z samolotu. Zastęp Tajów, nie sięgający mi wyżej niż do ramienia, w ciągu 45 minut wysprząta pokład. Uświadamiam sobie, że wkraczam do świata liliputów, gdzie będę guliwerowym zjawiskiem.
Jest Wietnam. Po kilku godzinach lotu oswajasz się z pozorną czasu opieszałością. Uśpił on moje poczucie odległości, więc co to? Już? Myślałam, że tak daleko, a to jednak tylko 3 centymetry na mapie.
Wysiadam. Nie, Boże! Zawracam. Buchnął we mnie gorąc piekielny. Biegiem, w klimatyzowane korytarze. Kierowałem się nimi w stronę odprawy wizowej. Egzotyczne rośliny za przeszklonymi ścianami, uspokoiły mnie na moment. Przed oczami miałem wciąż amerykańskie helikoptery, rdzewiejące dookoła lotniska. Wszędzie, oblepiony mchem, beton. Krajobrazem nie zrażają się palmy, beztrosko wypuszczają liście przez pięciolinię drutu kolczastego. Nabieram powietrza. Zapach wilgoci, z którym wcześniej spotkałem się tylko w nadbiebrzańskiej chałupie mojej prababci.
Spiąłem pośladki, bo czuję że mój żołądek zareagował zgrzytem, gdy zobaczyłem komunistycznych żołnierzy Wietnamu. Wzywam Pana Boga (nadaremno) i użyłem tego słowa na "k". Tym razem nie chodzi o partykułę, przez którą Polaka rozpoznasz na ziemi i w kosmosie. Komunizm miałem na myśli. Jakie oblicze ma on tu, nieopodal Delty Mekongu? Gdzie jest John, jego muskulatura oraz granaty? Szukam ostatniej deski ratunku. Nie wiedziałam wtedy jeszcze jak szybko strach mój ustąpi miejsca zdziwieniu.
Do Wietnamu leciałem nieprzygotowany. Nie wiem czemu właściwie ale może podświadomie tak jak koleżanki i koledzy mili facebookowi, poczułem że muszę polecieć na drugi koniec świata; "cyknąć parę fot" z plaży, gdzie będę hodował brzuch popijając drinka z palemką pod palemką. Może Indie - w ciągu 3 tygodni przeżyję catharsis, zacznę lewitować. Potem sztama z joginem, poszczerzymy się do 8mpx. Wzruszę się na myśl o swoim hinduskim mentorze oraz tych portalowych rzeszach czekających tylko na to by "polubić fotę", pieszcząc odpowiednio dotykowy ekran swojego smartfonu. Jogin pewnie pomyśli, że jestem kolejnym białym dupkiem, którego naciągnie na monetę ale czy ma to jeszcze znaczenie, jeśli każdy jest szczęśliwy?
To taka facebookowa rewolucja kulturalna. Dekad temu kilka, myśliciele różnej maści chwalili się książeczką Mao czerwoną, deklamując wersety mistrza z pamięci. My mamy konta na twarzoksiążce; setki zdjęć z Sieradza, Bangkoku, Wyszkowa i innych wyjątkowych miejsc na Ziemi - tak wypada.
Nieodzownym również jest podnieść kciuk do góry.
No dobrze już. Zbyszek, ocknij się, nie masz szmalu żeby wrócić do zaśnieżonej, wiosennej Polski. Nie dla Ciebie schaboszczak u mamy, a potem herbata, macbook i rogowe oprawki na Chłodnej. Ty nie masz nawet wady wzroku, za mało w życiu przeczytałeś, za mało zobaczyłeś.
Po odprawie.
Uff, usiadłem na ostatniej desce ratunku, nareszcie lżejszy na duszy i ciele.
Oblizany 40-stopniowym językiem słońca, popchnąłem się przez postój taksówek. Tutaj bez mizernej, co prawda, ale zawsze klimatyzacji, ostatecznie spiekło mnie to na ziemi piekło.
Patrzę, macha Aga, przysurfowała z kanapy Polka i wita Polaka w Wietnamie.
W momencie gdy komitet powitalny opłaca komunikację miejską, ja daję się bombardować pierwszym wrażeniom. Taka wojenna retoryka, bo nastawienie mam zachodnie, czyli chłodne. A wiedza? Wybiórcza albo żadna innymi słowy.
Ostatni kapitaliści pospiesznie opuszczali Saigon prawie dekadę przed moim przyjściem na świat. Czym jest więc komunizm Made in Vietnam?
Nie ma tu kolejek po ochłap padliny, ani obojętnej ekspedientki znudzonej, toteż nie poda tego niczego z czego będzie rosół, szmatą, którą przed chwilą czyściła kibel bez powodzenia. Nie tłoczą się ludzie przed straganami, na których mnogo różnorakich owoców drzewa i owoców morza. Milicyjne suki w stanie spoczynku, dawno przemielone na żyletki; panowie władza dwójkami na skuterach, grzecznie suną obok młodzieży z "USA" metką na piersi lub piersiach. W więzieniach brak spekulantów walutą. Dolar jest koniecznością dla biznesmenów i matematycznych abnegatów; 1 $ to 20000 dongów, łatwiej więc policzyć na palcach jednej ręki (ewentualnie dwu, co zdolniejszy i niekaleki).
Fakt, jest sierp i młot i wujek Ho wektorowo uśmiecha się unieśmiertelniony w Illustratorze.
Komunizm pełną gębą z wujaszka uzębieniem niepełnym.
Próbując wyregulować oparcie, przypadkowo je wyrwałem. Nikt tym specjalnie się nie przejął. Phi. Też nie będę. Popatrzę na falę skuterów rozlewających się po Saigonie. Aut w Wietnamie jest niewspółmiernie mniej niż dwuśladów. Samochód jest tu symbolem najwyższego awansu społecznego.
W morzu skuterów z rzadka pojawia się wyspy, zazwyczaj trąbią na wszystkich rozklekotane autobusy albo SUVy - współczesne limuzyny wietnamskich nuworyszy. Klakson używany jest tak jak u nas kierunkowskaz. Czasem kłopot sprawia przeczucie intencji skręcającego. Ponieważ do wyboru mamy tylko prawo/lewo, szansa że mimowolnie uczestniczyć będziemy w scenie mrożącej krew w żyłach, nie przekracza 50 procent (obliczyłem bez użycia rąk). Gdy chcemy powiedzieć: dzień dobry, dziękuję, do widzenia czy jesteś debilem i w tych sytuacjach naciśniemy na trąbkę. Ilość sygnałów dzwiękowych zależy tylko od fantazji. Nieliczna sygnalizacja w centrum próbuje regulować ten chaos ale i tak największe szanse mają ci, którzy w dzieciństwie grali we Froggera (przeskocz żabą przez ruchliwą ulicę). Ja bezbronnym płazem czuję się za każdym razem gdy przechodzę przez autostradę Saigon - Hanoi, która przytulona jest do dystryktu 2, w którym mieszkam. Po tym jak wykorzystam swoje zdolności atletyczne, by nie zginąć na ulicach HCMC, z uczuciem ulgi wpadam w wir zajęć, na które zwykle brakuje mi czasu.
Musi go starczyć na pracę.
Wkraczam do galerii Vin-Space. Pod ścianą stoją moje 3 obrazy, które właśnie wróciły z wystawy w Singapurze (wow!). Trochę mi brakuje do moich mistrzów, krzywie się. Twarzy mej wyraz zmienia się gdy odwracam głowę i wita mnie Jenny - angielski uśmiech galerii.
- Dzieciaki na Ciebie czekają. To będzie kolejny wspaniały dzień.
Odwzajemnię uśmiech, "thanks" i kieruję się na lewo, za szklane drzwi szkoły, szkoły Vin-Space. W galerii jestem, wystawiającym swoje prace, malarzem; popijającym powodujące ciężkiego kaca, Dalat, europejskim bumelantem, mającym czelność krytykować stare Brytyjki za dekady ich nudnego malarstwa, którym próbują oczarować innych, równie ciekawych artystów.
Po lewicy zamieniam się w cichego dziatwy nauczyciela. Umazany akrylami, mogę psioczyć na rozpieszczone azjatyckie tuczniki - doskonałe dzieci, swych liczących na ręku (lub dwu) dolary, rodziców. Grdykę wprawiają moją w drganie ale nie wrzasnę, nie zdzielę przez łeb, bo generalnie kocham to co robię. Większość tych małoletnich adeptów sztuki to gawiedź niezblazowana, nie umiejąca liczyć, więc nie zepsuta złym wpływem Benjamina Franklina.
Po kilku godzinach dam odpocząć oku, nawilżę grdykę kuflem Tigera. Podgryzając czipsy krewetkowe, słucham mojego hiszpańskiego, z pracy, kompana (kochana Hiszpanio, cieszę się, że nie pozwalasz mi o sobie zapomnieć). Ignacio to ryzykant prawie 40-letni, którego doświadczenie jest skarbnicą wiedzy. Poza tym, jak miło wsłuchiwać się w Castellano, którego melodia jest kanwą dla większości moich snów i sentymentów. Hiszpan powtarza często - czekaj cierpliwie, co się odwlecze to nie uciecze (czasem brzmi to również złowieszczo).
Wracam naładowany nowymi pomysłami, planami i nie reaguję od jakiegoś czasu na trąbiące bezustannie klaksony. Nie dekoncentruje mnie też zapach kiepskiej kanalizacji, której nie pomaga w cale, wylewająca regularnie, rzeka.
Trzyma w wężowym uścisku całe miasto.
Mekong, którego rzeka Saigon jest jednym z ramion, zanim po horyzont zabarwi ocean na brązowo, leniwie przepływa obok mnie.
Czekam aż Ben wyciągnie kolejnego suma. Długie interwały od jednej ryby do kolejnej, wypełnione są zwięzłymi opowiadaniami Francuza, o swoim wietnamskim epizodzie u boku Nang - azjatyckiej miłości. Czaruje wspomnieniami wielodzietnej rodziny, prowadzącej idylliczne życie na francuskiej wsi. Podoba mi się, że tak jak ja, miłuje ciszę i gdy się odzywa, wypowiedzi oszczędne w słowa, bogate są w treść. Stanowi on niezwykły kontrast z krzykliwymi Wietnamczykami, wśród których, jest prawdopodobnie, jedynym białym wędkarzem na obu brzegach, meandrującej rzeki. Nazywają go "Okay" między sobą, od jedynego słowa, jakie Ben zna po wietnamsku. Brzmi z resztą tak samo po polsku, angielsku, francusku - poliglota, jakby nie było.
Ja się przymierzam do zgłebienia tej niezwykłej mowy ale zazwyczaj język jakoś tak niefortunnie mi się układa, że jeżeli się nie dławię w danym momencie to próbuje okiełznać odruch wymiotny. Wszyscy się cieszą, kupa śmiechu, a mi całe życie przed oczyma przelatuje.
Zapamiętałem jedynie coś co brzmi jak "mój tył" i znaczy: pieprz i sól. Zatroszczę się więc o swój tył za każdym razem gdy jem. O jedzeniu rozpisywać się nie będę. Tak, próbowałem już węża, żaby i krokodyla i owszem -  jedzą tu psy ale o tym nic nie wiem i wiedzieć nie chcę.
Opisów i opinii o kuchni wietnamskiej (o zmiennej przychylności) można znaleźć sporo w sieci.
Być może pucołowaty pan naburmuszony, co właśnie usiadł obok mnie, z łysiną czerwoną i polikami też, co skarpety dopasował do upału 36°; nie bardzo zachwycił się jarzynką i rybką. Brak hamburgera co by zatkał wlot i wylot, zasygnalizują jelita w kiblu. Mnie nie dopadło (nie)sławne zatrucie żołądka, które wraz z odparzonymi nogami, zagości u kolegi łysego dzisiejszej nocy.
Popijam swoją herbatę Lipton pomarańczową, spokojny o swe trzewia.
Miałem ściąć włos i być jak on (łysy), bo w piekle za ciepło ale...
Wśród społeczności An Phu Neighbours znaleźliśmy tani dom z basenem, do którego zaraz wskoczę. Inferno zamieni się w raj, jak tylko wynurzę zarośnięty swój łeb.

Retrospekcja

Wysiadam, nie śpieszy mi się.
Mieszanka międzynarodowa wylewa się z samolotu. Nie jest to dzicz, na którą masz szansę natknąć się lecąc liniami Ryanair.
Tu pan w średnim wieku, pod krawatem, na widok tableta zachowuje się tak jak ja gdy dostałem klocki Lego mając lat sześć – a tak w ogóle, to też chciałbym zarabiać miliony stawiając pasjansa.
Stewardessy nie lękają się schabów, serwują mięsa delikatne, a szwajcarskie czekoladki w wiklinowym, grzecznie, czekają koszyczku.
Nikt nie jest zachlany ani zachłanny, owszem, wezmą jedną, przeczekają, łykną niepostrzezenie.
Papierki w kieszeń schowają, a korytarz wolny od śmieci zaprasza do klaustrofobicznej łazienki. Kierując się nim za potrzebą, mogę być pewny, że toaleta nie będzie koloru innego niż biały, gdzie istotnie ułatwia to oddychanie na przestrzeni metra w kwadracie.
Tak, te drobne luksusy powodują że podróż jest przyjemna i szybka.
Lecę z Zurichu, więc nie słyszę bełkotu jegomościa  z wąsem, który zatacza się za resztą polonii, powracającej na budowy Europy.
Oni podnoszą nam ciśnienie, na nich podobnie działa wódka.
Czasem się zdarza, że jakiś pechowiec/szczęściarz wychyli zbyt wiele jeszcze na lotnisku, tym sposobem spędzi kilka dni więcej w ojczyźnie.
Taki przymus, tęsknota, o której na chwilę udaje się zapomnieć rzygając w kiblu.
Mysle o tym wszystkim, może poza chłopakami pozbywającymi się treści gdzieś, na którymś z polskich lotnisk, gdy podjeżdża autobus Barajas - Atocha.
Za chwilę znajdę ciepłe mieszkanie, gdzie ugości mnie Magda, jedna z tych dobrych dusz, dla których warto zaudać się do Hiszpanii lub wrócić na moment do Polski.
Zanim zacznie się moja madrycka noc, pobiegnę do Retiro.
Nie zamierzałem się zgubić ale i na tej płaszczyźnie odniosłem sukces.
Pamiętając o tych panach, o których mówiła Magda, mówiła że napastują, pobiegłem życiówkę. O życie może nawet.
Dzisiejsza noc, dla Hiszpanów z wielu względów chłodna, dla mnie jest początkiem dwutygodniowej retrospekcji, którą zafundował mi pewien brodaty obywatel Laponii.

Wchodząc ukradkiem do zadymionego pokoju, niepostrzeżenie wkradam się do metafizycznej dyskusji, którą prowadzą moi madryccy kompani. Jestem pionkiem w grze, gdzie zasady napisane są po kastylijsku. Tu tuzą, fantastycznego, zamkniętego w czterech ścianach świata, jest Guiermo - śmiałek rzucający się z motyką na pojęcia tak różne ale równie zawiłe jak fizyka kwantowa czy złożoność kobiecej psychiki.
Tuż przed świtem mój mózg wyprany odmówił posłuszeństwa. Obudze się rano czyli w południe. Wodzony wewnętrznym imperatywem docieram na stację Mendez Alvaro, skąd w pięciogodzinną podróż zabierze mnie ALSA swoim wygodnym wehikulem.
Tak jak w samolocie możemy spotkać krewkich panów Made in Poland, tak w autobusie czyhają Hiszpanie, którzy swoimi gastrycznymi problemami próbują podzielić się z tymi o jeszcze zdrowych żołądkach. Nie wiem na czym to polega ale sądzę że jedyne wyjaśnienie tkwi w mojej miłości odwzajemnionej do Hiszpanii; oni tylko czekają kiedy pojawie się na Półwyspie Iberyjskim by tłumnie mnie powitać a najlepiej towarzyszyć do samej Granady. Zawsze zastanawiało mnie jak to jest, że w moim pojeździe jest komplet - to musi byc gorące jak Hiszpania latem, uczucie...podobnie duszne z resztą.
Nieśmiali ci, zdawałoby się, temperamentni południowcy, zamiast kwiatów, zaoferują kilkudniowy oddech albo wczorajsze piwo z frytkami w postaci wzdęcia.
Bicie ich serc szaleńcze, wpędza mnie w chorobę podobną w objawach do lokomocyjnej. No cóż, czyż nie miłość właśnie powoduje omdlenia i mdłości?
Na przedmieściach Granady natkneliśmy się na korek.
Dama, która byla moją sąsiadką, zorientowała się, że to właśnie jej oddech jest źródłem sensacji wśród współtowarzyszy niedoli... znaczy się podróży.
Nie szukała rozgłosu, wyjmie gumę do żucia.
Żałuję że dla pana z tyłu, nie wymyślili jeszcze czegoś podobnego, z tym że wersji do dupy (dosłownie) albo przynajmniej korka.

Gdy już tak leciałem nad Granadą, niesiony autobusowymi oparami, dostrzegłem tony śmieci. Coś dla mnie zupełnie nowego ale równie obcego dla najstarszych górali Sierra Nevada. Piętrzą się plastikowe torby, będące pomnikiem ostatnich paru lat; dla Hiszpanów wyjątkowo smutnych i chudych. Wśród przepełnionych śmietników nie widać uwijających się śmieciarzy, nikt im nie płaci od miesięcy. Tak samo z resztą jak tym, którzy właśnie w nich grzebią by znaleźć coś do jedzenia. Przechodzę ze spuszczoną głową, oni zdaje się, przełknęli swoją dumę gdzieś razem z odpadkami i nie zwracają na mnie najmniejszej uwagi, pochłonięci szukaniem czegoś co pozwoli im przeżyć do następnego dnia niepewnego.
Jak dziecko, któremu przyśnił się koszmar, chowam się w otwartych ramionach moich domowników z Cuesta del Realejo.
Rano będziemy puszczać latawce w Salobreñi, a wieczorem odwiedzimy Candelę ukrytą na calle Cuchilleros.

Salobreña

Życie zdaje się toczyć normalnie, w domu, w którym spędziłem ponad połowę poprzedniego roku.
Po schodach graniają się Etna i Elvira, nowi koci domownicy. Rambla, na mój zapach reaguje merdaniem ogona, całkowicie ślepa i głucha “widzi” mnie swoim niezwykłym nosem i odprowadza do kuchni. Tutaj Sajara pokazuje mi słuchawki, które zakupiła by godzinami słuchać lat 80tych w stylu New Order. Pablo odpowiada jej kawałkiem Grauzone – Eisbar, w rytm którego będę śnił na jawie przez dwa hiszpańskie tygodnie. Sergio, jak zwykle spóźniony, skierował swój skuter na drugi koniec miasta. Będzie się tam nudził przez następne osiem godzin. Wiecznie niedosypiający, nie protestuje w czasach gdy nawet najbardziej podła praca jest luksusem. Uśmiech nie znika również z twarzy Sary, która godzinami montuje ślubne filmy. No cóż, plany by wrócić do Ameryki Południowej narazie pozostają w sferze marzeń, a o czasach gdy były one jak najbardziej rzeczywiste, przypominają słoneczne zdjęcia, które promieniują tak, jak komputerowy monitor, nad którym są zawieszone.
Szczyty Sierry spowiły gęste chmury, tam przybywa śniegu, a nieco poniżej miasto zalewa deszcz.
Asako, od piątego roku życia Andaluzyjka, etnicznie Japonka,nie bardzo daje sobie radę z taką aurą. Oddała mi swój pokój, w którym dogrzewam się gazowym piecykiem. Poważnie przeziębiona, spędzi dwa tygodnie u Orlando, w La Chana. Tam dochodzi do siebie, korzystając z rzadkiego przywileju, jakim w Granadzie jest centralne ogrzewanie.
A co się stało z moim oryginalnym pokojem? Mieszka tam Andrea. Spotykam ją na jednym z pieter naszego domu. Wydaje mi się, że mówi coś do mnie ale to wymiana zdań między pół argentyńską, pół katalońską córką a katalońską matką. Miałem prawo się pomylić - Katalonczykow niektórzy Hiszpanie nazywają Polakami. Ze swojego rodzimego języka płynnie przechodzi na hiszpański. Witamy się, wymieniając dwa policzkowe pocałunki. A więc to już wszyscy.
Piszę powyższe słowa leżąc w łóżku, które jest wyspą ciepła w tym lodowatym pokoju. Chłód mi nie straszny pod niezliczoną ilością koców i kołder ale kaszel zaraz wypędzi mnie do kuchni gdzie chwilę ulgi przyniesie zaparzony imbir.
Cisza, tylko co jakiś czas Elvira zakwili niczym zarzynane dziecko bo przyszedł ten czas w życiu kotki, że potrzeba jej kota.
Czemu dziwi mnie brak hałasu, przecież mieszkamy nad El Jergón. Tutaj nigdy nie jest cicho.
Uśmiech na twarzach Granadinos pojawia się ostatnio tak samo rzadko jak oni sami na ulicach ich miasta.
Jeszcze raz.
Kryzys.
Z niektórymi obszedł się wyjątkowo delikatnie. Następnego dnia Marcelino zaprosi mnie na Olla de San Antón. Po drugim talerzu nie daję już rady, i nie chodzi o to że składniki tego dania to świńskie uszy czy kawałki twarzy tego zwierzęcia, jestem najzwyczajniej pełny. Sprawa ma się zupełnie inaczej z Marcelim. Zanosi się rubasznym śmiechem, a trzeci talerz podskakuje na jego, monstrualnych rozmiarów, brzuchu.
Nie ma ten dobrodziej mój pracy od ponad roku. Na szczęście pracuje Maribel, dobrodziejka moja. A no i udało się wynająć cortijo w Cullar Vega, więc zawsze to jakieś kilkaset € więcej w domowej kasie.
Pablo pokaże mi jak arysta trzydziestoletni może gwizdać na ekonomiczny regres. Sztuka zawsze się broni. Dostał Pablito zapomogę od państwa, bo jego rzeźby sprzedają się całkiem nieźle w Berlinie. Nienawidzą Merkel Angeli ale liczą się z tą postawną i wpływową matroną niemiecką.
Mój współlokator też psioczy na Germanów lecz dzięki nim siedzimy właśnie w wielkiej jego pracowni rzeźbiarskiej. Stara cukiernia Azucarera Genil to trzy piętra do zagospodarowania. Na ostatnie możesz wjechać swoim samochodem.
Jezeli nuży cię wchodzenie po schodach, wciśnij czerwony przycisk i juz winda towarowa zabiera cię kilkanaście metrów w górę. Ciebie i twój zimny łokieć

- Zbyszek, wracaj tu szybko, najlepiej w kwietniu. Pomożesz przy wystawie. Może jeszcze coś uszczkniemy z unijnej kasy.

Krzyczy do mnie, bo ja Dremelem poleruję rzeźbę. Słyszę jednak dobrze. Dreamliner realcji Ho Chi Minh City – Madryt mi się marzy.

Przez strugi biegłem do domu, gdzie znów wpadłem w otwarte ramiona. 

Despedida del Polaco

Wydelegowała mnie moja hiszpańska rodzina z nakazem powrotu, a za chwilę nową zaczynam przygodę, z miską ryżu w tle.

Parę godzin i kilkanaście kilometrów dzieli mnie od jednego z samolotów dwu ,który zabierze mnie w kierunku Wietnamu.
Spotkamy się tam za moment, dwa.

JP na 93% (bo troszkę się boję)

Czasu jak na lekarstwo. Nawet zacząłem się już pakować. Niestety, nadszedł ten moment kiedy muszę wracać.
Lenistwo moje wrodzone, miłe, przyjacielskie pluje mi w ucho, gdy staram się cieszyć egzotycznym posiłkiem, siedząc w portorykańskiej restauracji La Isla, będącą perełką dzielnicy Ballard.

- Ej, Zbyszek, widzę że nie chce Ci się ruszać z tego zgrabnie układającego się pod Twoją pupką, stołka.
Popatrz jak ta, dzięki której tu jesteś, uwija się żwawo za barem. Właśnie wylała na siebie
jungle juice!
Wypij jeden to będzie jej lżej i może coś na ząb typu pastelon z wieprzowina, a może
camarones w tym pysznym czosnkowo - kokosowym sosie?

No tak ale pomimo że 13tego będą mi rwać ósemkę to już myślę o bigosie, pierogach, gołąbkach i nalewkach mojej mamy.

- Hola, a źle Ci w spokojnym Wallingford? Jak za błogo, to może kolejna podróż po południowo –  
  wschodnim Waszyngtonie? Nuży życie z mafią Quesada – Green?

Nie, nie czuje się zmęczony. Nie ogarnia mnie potrzeba powrotu do naszego polskiego raju gdzie zawsze czuję że mam chip on my shoulder (że ktoś chce mi dać w mordę za nic).
Chciałem opowiadać o Stanach ale wiedziałem, że prędzej czy później odbije mi się coś polskie, niestrawne; a to chyba ostatni post z Ameryki.
Może to lęk przed tym, że prawdziwi Polacy, katolicy wyjdą na ulice w dniu, kiedy ja będę starał się przez nie przemknąć. Chcę dotrzeć do mojej enklawy w podwarszawskiej, “rozebranej” przez nowobogackich, dzielnicy. Zremiksują Rotę i zamienią dalekowschodni hit na dzikowschodni "ktoś tam, Polskę zbaw". A co tam, niech sobie kwaczą, maszerują pod banderą jedynego słusznego wodza polskiego sumienia. Tylko błagam, nie róbcie pikiety pod Okęciem, a do Centrum można się dostać nie tylko Żwirki i Wigury. Nie jestem pewien jednak czy ktoś z maszerujących posiada tak zaawansowaną wiedzę, tylu wśród nich Warszawiaków!
Mam nadzieję że same lotnisko też nie będzie zamknięte, bo słyszałem ze jakiś samolot spadł, chcą o tym nakręcić film i port lotniczy im. Fryderyka Chopina z pewnością, doskonale się do tego nadaje. Właśnie! Jakby ktoś nie pamiętał albo mial zamiar zapomnieć, to będzie można sobie zawsze przewinąć i zobaczyć jak spada. Na Gwiazdkę albo na Nowy Rok zamiast Kevina będzie można obejrzeć. Tak, będzie spadał przy różnych okazjach ale najpierw trzeba by zablokować lotnisko w dniu kiedy będę wracał by nakręcić to arcydzieło, w którym nie zagra Marian Opania.

To czemu właściwie wracam, jak blokują?

No bo Polska dla Polaków,
czyli mojej mamy, która parę lat spędziła we Francji, taty, który kręcił filmy polskie, zagraniczne i amerykańskie i do mojego brata, który nigdy nie był w Stanach ale zna kogoś kto byl.

No to chyba ja też, w sensie Lach.

Miewam sen - przychodzi do mnie ten jedyny, słuszny wódz polskich sumień, kopie mnie z całej siły w pisanki i kiedy ja kucam z bólu i nareszcie jesteśmy prawie tego samego wzrostu - on cedzi przez swoje brązowe kikuty – Spieprzaj dziadu!

No więc JP na 93% ... bo troszkę się boję.
Aha, i "spieprzam" na 100% - mam już wykupiony bilet w kolejną, chyba najbardziej dotychczas dla mnie egzotyczną podróż (tam też będę kontynuował zbyslove'a blog pyzaty).
Dzięki mojej prawdziwej polskiej rodzinie, która zaszczepiła we mnie miłość nie tylko do rodaków ale wszelkich istnień ludzkich, chodzących po globie i JSWPS(tak tak, jedynemu słusznemu wodzowi polskich sumień), bo kazał mi spieprzać (że też nie ma sumienia), zadecydowałem że będę podróżował jeszcze przez jakiś czas.

Zapomniałem więc na moment o sielskiej mojej ojczyźnie i wcisnąłem sie w charakterystyczny czerwony Geo Metro bez prawego lusterka, którym pomkneliśmy do Astorii, miejsca które musisz odwiedzić jeśli jesteś prawdziwym Goonie.
Miasto od dwóch stuleci przygląda się rzece Kolumbii jak ta wpada do Pacyfiku. My zdecydowaliśmy się zrobić to samo przez dwa ulewne dni, typowe dla grudniowego Oregonu.
W 1985 północny, specyficzny spokój deszczowej, rybackiej mieściny przerywają strzały, piski opon radiowozów pędzących za czarnym Jeepem rodziny Fratellich. Tak zaczyna się historia Goonies, która przedstawiona na styranych VHSach, rozbudzała moją wyobraźnię na długo przed tym gdy odkryłem że Północny Zachód USA to również grunge, Boeing, Microsoft i najsłynniejsi seryjni mordercy Północnej Ameryki. Tak jak w dobie mojego dzieciństwa nie odstraszały mnie czerwone oczy, które były ceną za oglądanie filmu na nośniku magnetycznym, tak gdy mam 30 lat, wciąż jest symbolem mojej nieposkromionej żądzy podróżowania, odkrywania, spełniania swoich marzeń i przede wszystkim pozostania dzieciakiem.

Dziękuję Ci, Stevenie Spielberg!

Cel naszej podróży, cherlawe, ospałe miasto jakimś cudem potrafi okiełznać dziką Kolumbię, która nie mając delty rozlewa się na szerokości 6, 5km przy samym ujściu do Pacyfiku. Niczym wielką wędkę, zarzuciła Astoria most Astoria - Megler na drugi brzeg. Następnego dnia popędzimy nim by zobaczyć fragment wybrzeża płw Olimpijskiego i skierować sie do Seattle - kresu tegorocznej mojej przygody w Ameryce Północnej.

Ale jeszcze chcę się nacieszyć tym miastem niezwykłym (?)

Wjeżdżamy do zalanego deszczem centrum miasta, czyli suniemy jedną ulicą, która, jak mogłoby być inaczej, nazywa się Columbia River Highway. Louise zaciera zmarźnięte ręce. Zaraz idziemy zjeść, wypić i posłuchać Live Music. Zmęczonych kilkugodzinną jazdą w strugach, nie zaskoczył nas brak jakiegokolwiek życia. Z resztą, kto by sie pętał po zmierzchu w rzęsistym deszczu.
Na schodach ceglanego hotelu, wybudowanego w latach 20tych ubiegłego wieku, spotyka nas dziwny jegomość. Tłuste, przeżedzone włosy opadają na jeszcze tłustszą koszulkę. Nie zwróciłem uwagi ale widocznie wiało i to na tyle mocno że zgubił buty. By jaki podmuch nie przewrócił tego biedaka, odbija się od ściany do ściany, opierając się dzielnie wiejącemu z nad Kolumbii huraganowi. Błagalnie przewracając swoimi nieobecnymi oczami, odsłania garnitur ciemnych jak niebo nad Oregonem zębów. Coś zgubił i nerwowo szuka zguby w majtkach.

- Panie recepcjonisto, ten dżentelmen w korytarzu potrzebuje pomocy, chyba chodzi o toaletę.

Pan recepcjonista macha obojętnie ręką i oferuje nam dwie rzeczy: bielszy uśmiech i klucz do hotelowego pokoju.

Zostawiliśmy bagaże, spragnieni emocji i piwa ruszamy po dawkę najtlajfu. Przy wyjściu wpadamy na kolejnego mieszkańca naszego hotelu. Pani, której szczurza twarz, wytrzeszczone oczy i zęby, które jak się zorientowałem, w Ameryce potrafią bardzo wiele o człowieku powiedzieć, wskazywały na jej romans z metamfetaminą. Nerwowo przebierając krzywymi nogami, jakby uciekajac przed nałogiem, zwróci się do nas:
- To miasto jest shutdown (nieczynne).
Mignęły nam jej farbowane przed laty, połamane włosy i już jej nie było.
Pobiegliśmy schodami w ciemną, deszczową noc, zapominając o dziwnej nieznajomej, której słowa miały okazać się prorocze.
Entuzjazm nasz malał odwrotnie proporcjonalnie do doskwierającego nam głodu i ilości zamkniętych barów. Miasto musiało opustoszeć długo przed naszym przyjazdem.
Prawie straciliśmy nadzieję.
Wodzeni jakimś nieznanym instynktem (może tym samym ktory pchnął Goonies ku przygodzie życia) trafiliśmy do zapyziałej dziury, która szumnie reklamowała się neonem "BAR" nad drzwiami wejściowymi. Kuchnia była zamknięta ale pan z wytatuowanym wokół  nadgarstka różańcem, jak dobrotliwy mnich wskazał nam lokal gdzie za 15 minut skosztowaliśmy barowego jadła i beczkowego piwa. Wychodząc z baru Desdemona, zmęczeni jałowymi, przez większość nocy, poszukiwaniami, myślami byliśmy już w dniu następnym.

I nastał dzień następny. Lało. Z nostalgią spojrzałem na miasto w ten pochmurny dzień, gdzie magia dzieciństwa ustąpiła miejsca ogromnej ilości samochodów i szpecącym krajobraz hangarom, w których port chowa różne towary.

Dwa ważne miejsca na mapie Goonies: muzeum kapitana George'a Flavel'a (lewy dom z wieżyczką), więzienie hrabstwa Clatsop (zaraz na prawo ode mnie)

Dom, w którym spotykamy się z Goonies, zachował swój wygląd poza drobnym szczegółem, jakim jest wielka flaga państwa Izrael, zatknięta u wejścia. Powiewające biel i błękit, wpędzały szare niebo w kompleks jesiennego Oregonu.

Amerykanska flaga troszkę się zwinęła, zmizerniała przy koleżance powiewającej pełną piersią.

Astoria płakała, wzruszona gdy przybywaliśmy, pogrążona w smutku, łkała gdy odjeżdżaliśmy w pokrytą mgłą dal płw Olimpijskiego.

Cannon Beach odłożyliśmy na przyszły rok.

Nie napatrzyłem się na Góry Olimpijskie, Waszyngton zasłonił je ścianą wody i chmur.
Pamiętam jak w dokumencie Douge'a Pray'a z 1996r. - Hype, ktoś określił miasto Aberdeen jako shithole. Gdy wjeżdżaliśmy do Cosmopolis, które jest niejako przedmieściem tego pierwszego, pomyślałem że jestem w najgorszej dziurze jaką widziałem w USA. Myliłem się. Aberdeen jest jeszcze gorsze.

Czy to dlatego, że znajdowało się na półmetku naszej podróży powrotnej, czy może dlatego że lało jeszcze bardziej niż mogliśmy sobie do tego czasu to wyobrazić - zahaczyliśmy o  Aberdeen by poszperać w Goodwill.
Spotkałem ludzi, o których mówił Bill Hicks. Ewolucja tu nie dotarła. Niskie czoła, brak przeciwstawnego kciuka, flanelowe koszule, nadwaga a'la Michelin i sierść na języku. Tak, tylko wyciągnąć kamerę i staż w National Geographic gwarantowany.
Mając do wyboru koszulę flanelową albo koszulę flanelową, zdecydowalem sie wybrac koszulę flanelową.
Gdy tak przebieram w morzu flaneli, czuje na sobie wzrok, oczywiście ten ewolucyjnie przysłonięty przez niskie czoło.
O co chodzi, przecież nie mam bananów w kieszeni? Nie mam nic, z czym dałbyś sobie radę bez przeciwstawnego kciuka, gagatku.
Aaa, mam spojrzeć na Twoją dziewczynę, byś poczuł się zazdrosny. Nie, nie sprowokujesz mnie - ona nie ma zębów!
Tak więc zakończyłem odzieżowe połowy.
Przedzierając się przez rodzinę matrioszek, których cztery wyskoczyły jedna z kolejnej, wkroczyłem w niezliczone rzędy niebezpieczne. Prawdziwa dżungla, której bywalców ogarnęła orgia zakupów rzeczy używanych. Dotarłem do Louise. O nie, dała się wciągnąć w bagno staników za 5 dolarów sztuka! Masz Ci, babo stanik. Wyciągam Louise, za wsiaż jej kręcony.

Udało się, na zewnątrz słońce. W końcu i na koniec. To ono towarzyszyło mi, jeszcze wtedy gdy samolot wzniósł mnie ponad Seattle, gdzie jak wierzyłem, Louise Green stała oparta o czerwone Geo Metro bez prawego lusterka. Patrzyła w stronę Airbusa Delty, który zabrał mnie do Amsterdamu. Ja machałem i pewnie ona też.

***
Narazie koniec Ameryki ale wierzę, że niedługo będę znów drażnił Andy'go, oglądał kolorowe ptaki i sączył IPA.
Z Louise widzę się już 30 stycznia w Ho Chi Minh City (Saigon), gdzie mam zamiar kontynuować zbyslove blog pyzaty.
Nie chciałbym też pozostać bezczynny przez te parę tygodni, które spędzę w słonecznej i radosnej Polsce ale..
o tym w następnym poście.
Dziękuję wszystkim, którzy czytali i czytują.
Idę sobie.
Zbyszek

Belfair/Jemy ostrygi, jesteśmy biedni.

Polska jest jak Ameryka ale..nie ma kolibrów.
Baring jest pod znakiem czupurnych Stellar Jays, Belfair, o którym jeszcze nie pisałem pod egidą Czapli Modrej, a Seattle to królestwo maleńkich kolibrów.

Wczoraj przeprowadziłem się do domu Michelle, gdzie podczas jej nieobecności, w zespół z jej dziećmi zajmę się typowym dla dzielnicy Wellington, domostwem. Wellington to mniej przepyszna wersja Queen Anne; bardziej dostępna dla ludzi, którzy chcą zasmakować atmosfery Seattle. Tu Dave Matthews robił zakupy w QFC, tym samym, do którego, pewnego dnia, pod koniec ubiegłego wieku, Kurt Cobain podwiózł Layne'a Staley'a.

Ciepłe, suche łóżko, z którego właśnie się zwlokłem. Napalone w kominku. Gram na ukulele, mimo że nie potrafię.
Żyć nie umierać.
Mam nadzieję że tak pozostanie do połowy grudnia, kiedy wracam do Europy.
Może napiszę coś więcej o dzielnicy.
Rozlałem się w fotelu i patrzę na te troszkę większe trzmiele z piórami, jak długimi rurkami operują przy plastikowych kwiatach, gdzie woda z cukrem w listopadzie to nektar z rajskiego ogrodu.

Telefon.

- Zeepee, pakuj się. Jedziemy do Belfair. Praca. Będę za pół godziny.

Downtown. Wjeżdżamy na prom. Pachnie morzem i spalinami – zapach tożsamy z moimi strachem i respektem przed oceanem, który spieniony turbinami stalowego kolosa, w niczym nie przypomina idylli z egzotycznych pocztówek. Wilgoć, wszechobecna wilgoć - wszędzie pachnie inaczej. Na naszej małej, quasi mieszkalnej łodzi, miesza setki różnych substancji, które służą do konserwacji jednostki , powoduje ferie zapachów nie do zniesienia. Mdli mnie jak o tym myślę, smród najobrzydliwszej, chemicznej wilgoci, wrzynał się w drewnianą łajbę, przesycając nietylko drewno ale żywność, odzież..moje zatoki. Skapitulowały na dwa miesiące. Teraz siedziałem szczęśliwy, chociaż szkoda strzelającego w kominku ognia. Z wilgotnej łodzi przesiadłem się na wilgotny prom i mogę w końcu oddychać. Boże! Jak te podszyte morzem spaliny pięknie pachną.
Przez godzinę gapię się na nudnych kibiców Seattle Sounders, rozpasali się po całym pokładzie. Nawet tu widać że nie lubią odstępu od normy. Nerwowe uśmiechy na facjatach setek klonów w zielonych, szeleszczących koszulkach.
Grubawe dzieci niemrawo machają oczojebnymi chorągiewkami z napisem “Sounders FC”.
Rozdziawiły japy, zmęczone mrużą oczy a ja lubię udawać że autohipnotyzują się seledynowymi proporczykami, którymi automatycznie wachlują jak mechaniczne, blade lalki.
Po dość monotonnej podróży po zamglonym Puget Sound, wytaczamy kabrioleta w Bremerton.
Przejeżdżamy przez miasto znane z tego, że jest portem marynarki wojennej. Pędząc w cieniu ogromnych lotniskowców, kierujemy się w stronę Belfair – tam kończy się Hood Canal, a zaczyna moja mordęga z trzeźwym Andym.
Dziś jeszcze odpoczniemy.
Jest wieczór. Hipis zasiada przed telewizorem, buja się w oparach marihuany. Skręt pozwala mu uodpornić się na brak whiskey i nadmiar słów, bez sensu płynących z ust Leo – Meksykanina pracującego z nami.
Leo to alkoholik i narkoman – pije 12 puszek Bud Light'a w ciągu 12 godzin działalności jego dziennej. Gdy trzeba pracować, wciągnie kreskę, wątpliwej jakości kokainy. Nieważne że ma czerwone oczy i prawie wciąż zęby własne ma – ruszy do pracy dziarski latynos, z woskową twarzą, tęgim oddechem i narkotyczną energią przybija gwoździe Adonis z Jalisco.
Po koncertowej nocy, gdy jako gość loży honorowej miałem okazję posłuchać chóru wturujących sobie chrapaniem, tenorów: amerykańskiego i meksykańskiego, rano wymykam się ukradkiem na codzienny bieg. Taki urok domu gdzie ściany mają grubość serwetki. Docenię artystów i klasnę drzwiami lodówki, z której wyciągnę butelkę zimnej wody. Mam jeszcze godzinę zanim jeden upora się ze swoim kacem, spowodowanym nadmiarem alkoholu a drugi zaleczy migrenę spowodowaną zupełnym jego brakiem.
Na zewnątrz mgła przykryła pazur oceanu, który tak głęboko wdziera się w ląd, że gdyby dosięgnął Port Orchard to wydarłby ten skrawek ziemi, tworząc kolejną z licznych wysp Puget Sound.
Przyglądam się budzącemu Hood Canal, na straży którego stoją Great Blue Herons, dostojne Czaple Modre strzegące snu miejsca, które codziennie budzimy młotkami, piłami i wyprowadzaniem Andy'go z równowagi.

Oh, well, to może ja już pobiegnę.

Skręcam w Elfendhal Pass, truchtam wąwozem wrzynającym się ostro w otaczające wzgórza, porośnięte mrocznym deszczowym lasem. Razem ze mną biegnie strumyk Stimson Creek. Mam wrażenie, że to ja jestem szybszy i aż trudno uwierzyć że ta mizerna struga mogła przez wieki wyrzeźbić tak imponujący jar. Płynące na swoją niechybną śmierć, dające życie nowemu pokoleniu, łososie Coho “przecinają” meandrujący ciek, który powoli staje się widocznym ich cmentarzyskiem.
W górę Stimson Creek biegnę żegnając się z nimi, patrząc jak nieuchronnie zwiększa się z dnia na dzień ilość tych, których “wyrzuciło na zakręcie”. Na niewinnych, piaszczystych wysepkach dogorywają, poruszając miarowo ale coraz wolniej skrzelami. Pragnienie. Nie wody lecz tlenu.

W dół strumienia biegnę juz razem z rybią dziatwą; ich przeznaczeniem jest oddalony o kilka mil ocean, dla mnie zagubiony na jego brzegu dom, w którym czekają na mnie amerykański alkoholik i meksykański narkoman. 

Pośród oparów cuchnących skarpet, spleśniałego na pleśniejącym dywanie jedzenia i wyziewów, zmęczonych używkami, ludzkich ciał znajduję dwóch mężczyzn dla których środowisko to jest tak naturalne jak dla łososi potok Stimson Creek.
Leo leżący na kanapie, wita mnie uśmiechem swoim ciemnym jak jego czarne, kręcone zęby. Napuchnięta i czerwona, niczym dojrzaly pomidor, facjata cieszy się na mój widok i na myśl że w ogromnej amerykańskiej lodówce jest jeszcze kilka sześciopaków Bud Light'a.
Andy miota się, szukając swoich roboczych mokasynów. Upstrzone kiczowatymi rysunkami drinków ze słomką bokserki - taki sztandar człowieka, który nie pije alkoholu, wystają jak spadochron z przymałych spodni.
Przyduże skarpety, o które właśnie sie podtknął, zasłaniają nieobcinane od miesięcy żółte paznokcie.
Znalazł w końcu buty.
Teraz wyciera ręce w sweter, bo przecież nie można pracować brudnymi rekami.

Spoglądam przez okno. Odpływ. Ocean na kilka chwil odkrywa swoje skarby.

- No Zeepee, podaj mi młotek i idź nazbieraj ostryg.
  Trzeba przecież coś zjeść!

Praca/Andy G./Ameryka, panie!

“Jestem na końcu świata” - myślę sobie. Ile razy wypowiadałem głośno, szeptem lub w głowie to zdanie – nie wiem. Widzę siebie w miejscach, gdzie nagle do mnie dociera – moze dalej nie doszedł już nikt? Nie chodzi bynajmniej o to, że odkrywam Amerykę (chociaż w pewnym sensie, tak właśnie jest).
Koniec świata – to to wszystko co tak różne od tego co wyniosłem z domu w Aninie, od przyjaciół którzy są dla mnie promykami, przedzierającymi się przez nieprzyjazne chmury gęste, polskiej, nieprostej rzeczywistości. Jestem tu sam, biedny/bogaty Polak, Polish, Polack, Polaco. Nieszczęśliwy, odległością osierocony, brakiem bliskich skrępowany, bogactwem zmysłów przesycony, którym tak bardzo chcę podzielić się z kimś, czyje nazwisko kończy się zazwyczaj na “-ski”. Szczęśliwy z dala od śmierdzących, mieszaniną potu, tytoniu, alkoholu i ekstrementów Ikarusow MZA..pancernych tramwajów, które stają się puapką dla pasażera osaczonego przez młodocianych wyrostków, skazanego na obojętność anonimowych, nieobecnych posiadaczy pup, polerujących siedzenia. Koniec świata to nieobecność jednych i drugich.
Uświadamiam sobie że to ekstremum gdy zatrzymuje się na chwilę, czy to spozierając przestraszony w przerażającą paszcze oceanu, tak zachłannie strzegącego wysp Aranu, czy to płynąć na rozklekotanej barce po czerni Lough Swilly, zerkając na Granadę z cygańskich wzgórz Sacramonte. Tak jest też tu, w Baring, , u podnóża surowej góry o tej samej nazwie co kilka domów zagubionych w gęstej puszczy nad rzeką Skykomish. Nie śpię od 2ej, jest już 8ma, gapie się na Stellar Jays zachłannie bijące się o fistaszki, pestki słonecznika i inne przysmaki, na które łaszą się również ciekawskie chipmonks.
Na zawilgotniałej wykładzinie leży album Century, którego zdjęcia przedstawiające cały wiek , mnie zaledwie skradły 3 godziny tej bezsennej, bezlitosnej nocy. Słyszę mój zegarek .. kwintesencja ciszy, ciszy, którą pragnę by przerwał ktoś znad Wisły lub Warty. Czasomierz (wy)tyka mi momenty, które powinienem spędzić z nimi w miejscu tym, w cieniu Gór Kaskadowych ukrytym. Żeby tak Wisła i Warta wpływały do Skykomish!
Widzę że Andy się wierci, to oznacza tylko jedno, zaraz jedziemy do pracy..

Andy

Andy i Leo

- Podaj mi quick square, szybko! - wydziera się Andy. - Gdzie jest, kurwa, mój ołówek stolarski?! Gdzie jest kur...
- Tu jest, Andy. - Podaję mu narzędzie ważniejsze niz udarowe wiertarki Maqity czy masywne piły Skilsaw,warte setki dolarów.
- Tak! Tak ! - pokrzykuje hipis, wybierając obfity pot z czoła pamiętającego czasy Woodstock – Tak to ma wyglądać, Zeepee!

Przyglądam się doskonałej amerykańskiej kuchni, która jeszcze przed paroma dniami była tylko stertą desek, śrubek i gwoździ.
Zastanawiam się jak ten zamroczony alkoholem, wiecznie niedosypiający obywatel Hyde, staje się Jekyllem, majstrem znanym w całym Seattle, chwalonym za swój profesjonalizm przez rzeszę zadowlonych zleceniodawców (łącznie z byłą żoną).

- Hej, Zeepee, przełącz stacje, mam już dość klasycznego rocka!

Surfuję z jednej fali na drugą. Country..nie. Muzyka klasyczna..też nie bardzo. R'n'B..o nie, Andy, tego ja z kolei nie dam rady na kacu. Co to? Techno, Drum n Bass..nie na pewno nie będziesz tego chciał, mój hipisie. A właśnie, że tak!

- Zeepee, lata 80te, to był Rave..wciągałem MDMA i tańczyłem do białego rana.
Ach te czasy!
Kiedyś narkotyki były tanie i dobre..zobacz co się porobiło.
A benzyna..w sezonie mogłem co tydzień płynąć na San Juan Islands i z powrotem.
Teraz żeby dostać się do Hood Canal musiałbym zapłacić ze 300$ za paliwo..i to w jedną stronę!

Słuchając, z jaką łatwością mój majster zatacza się z parkietów lat 80tych, do wysp San Juan, potykając się przy tym o drogie narkotyki, wlewając w siebie whisky a w swoją łódź benzyne wartą 4 dolary za galon, nie mogłem wiedzieć że za parę dni ten niezwykły gawędziarz zamilknie, by po dzień dzisiejszy wyjątkowo oszczędnie korzystać ze swoich strun głosowych.

Andy'go policja zatrzymała, gdy na podwójnym gazie, bez świateł, zawracał na drodze, gdzie na zakaz takiego manewru wskazywał znak, przy którym tamtej nocy, miał kaprys stanąć policyjny radiowóz. Funkcjonariusz drogówki już za parę chwil miał zabrać prawo jazdy kierowcy żółtego kabrioleta. Zanim jednak to się stało, Andy prawie całkiem wytrzeźwiał, zdając sobie sprawę, że to już któreś z kolei DUI (jazda pod wpływem) i najprościej rzecz ujmując – ma przesrane.

Nie straszna mu Suma wszystkich strachów Toma Clancy'ego , którą się teraz zaczytuje. Boi się Andy więzienia. Tak, odsiadka jest jak najbardziej realna. Możesz wypić 4 drinki w stanie Waszyngton i wciąż wsiąść za kierownicę, natomiast 4 razy zatrzymanie za to same wykroczenie, to już nie przelewki. Policja tu stanowi prawo, to nie nasi “harcerze”, którzy uciekają na widok bardziej krewkich miłośników piłki nożnej. Andy zna panów w niebieskich koszulach aż za dobrze. Wyrzucił butelki, założył okulary, barowe neony zamienił na światło lampki nocnej, przy której czyta..czyta i czeka.

Niewidzialna obrożę, schowaną pod nogawką, założył mu sąd. Trzyma go pod już zupełnie niewidzialna ale jak najbardziej realna smyczą, by w odpowiednim momencie szarpnąć. Koszmar zamieni się w rzeczywistość – hipis na jakies 6 miesięcy będzie miał przymusowe wakacje, gdzie jego towarzysze to zupełnie nie dzieci - kwiaty.

Dziwny kraj USA – czy to Republikanie czy Demokraci wszyscy trąbią o wolności. Ona gdzieś tu musi być, a ja powinienem chyba pożyczyć okulary od Andy'ego bo jeszcze jej nie dostrzegłem. Miałem nadzieję że opowiedzą mi o niej troszkę wiecej Indianie, zapędzeni jak zwierzęta do mikroskopijnych rezerwatów ale z naszej wyprawy do Montany nici.
Cenę tej wolności poczułem 7 lat temu, spacerując z Eatons Neck do Asharoken na Long Island.
Podziwiając Atlantyk z wydm wąskiego przesmyku między dwiema miejscowościami, zatrzymany zostałem przez policję hrabstwa Suffolk. Policjant poinformowal mnie że jestem jak najbardziej wolny żeby podróżować przez wąską gardziel taksówką bądź samochodem. Nie wypada spacerować w miejscu gdzie nikt nie spaceruje, bo to jest dziwne, a ludzie boją się odstępstw od normy. Spytałem czy jest to niezgodne z prawem. Nie, oczywiście, że nie ale lepiej wziąć taksówkę. Hmm. Ale czy..Nie nie, lepiej taksowka. Chciałem tylko..Taksówka! … Taksówka, taksówka. A jak masz na imię, synu? Zbyszek, panie amerykańska władzo. O, to z pewnością arabskie imię.
A wszyscy Arabowie to terroryści, bo każdy pijak to złodziej!

Na przykładzie Andy'go oraz ludzi, którzy tak jak on przesiadują w Dive Barach (bary dla utracjuszy, nurków, którzy gwałtownie kierują się w strone dna) można zaobserwować pewną zależność. Panstwo po cichu zgadza się by jego obywatele intoksykowali się na różne sposoby – wolność, panie! Na rauszu

przybywa animuszu, czemu więc nie zrobić wyścigu po autostradzie kradzionym samochodem albo zafundować żonie darmowy makijaż pod okiem. Mamy cię, bratku! Rano ciężka głowa i ciężkie przebudzenie na zimnej posadzce w zimnej celi. Zinstytucjonalizowaliśmy twoją wolność, ofiarujemy ci w zamian pokaźną kolekcję Twoich mugshotów, piękny pomarańczowy kombinezonik, biżuterię na kostce.
Nie ma na świecie kraju, w którym byłoby tylu więźniów przypadających na ilość mieszkańców.
Gdy dodamy do tego ludzi, którzy są na zwolnieniach, przepustkach lub w jakikolwiek sposób uzależnieni od państwa, okaże się, że na trzydziestu Amerykanów znajdzie się jeden, którego wolność jest ograniczona czy może powinienem powiedzieć jest wolnością w stylu amerykańskim.
Taka ilość mieszkańców zza krat musi wzbudzać strach w tych, którzy znajdują się po drugiej ich stronie. Zawsze fajnie jest zadzwonić po policję, a tak na wszelki wypadek, nawet jak nic się nie dzieje, bo przecież zawsze zadziać się może.
Przekonałem się o tym na własnej skórze przy okazji otwarcia nowego biura, którego wygodną część od paru tygodni zajmuje Michelle. Niezwykła moda dla chłopaka z “płaskiej” Warszawy, przez którą przepływa jedna rzeka i to bez żadnych wariactw, kazała mi wyjąć aparat i stanąć na dachu pływającego domu. Zobaczyłem las masztów i wiele jednopiętrowych pływających biurowców, których budynek, na którego szczycie stałem, stanowił integralną część. Westchnąłem, oczarowany pomarańczowym zachodem słońca nad jeziorem Union. Po przeciwnej stronie wypatrzyłem łupinkę, która była łodzią, na której mieszkam.
Do sąsiedniego domu, który okazał się, o dziwo, apartamentowcem, mogłem dostać się, robiąc większy krok, mając pod sobą jakieś 7 – 8 metrów i wodę oddzielającą platformy, na których stawia się pływające struktury.
Na powierzchni wody zanieczyszczenia tworzyły finezyjne kształty o mieniących się w świetle zachodzącego słońca, metalicznych barwach. Pstryk, kolejne zdjęcie.

- Hola, co ty tu robisz?! - wyrwało mnie z moich wzdychań, agresywne pytanie. To sąsiad z apartamentowca, stał teraz na szczycie swojego budynku, jakieś 2 metry ode mnie.
- Zdjęcia robię, psze pana. Piękne widoki, nieprawdaż?
- Jakim prawem się tu znalazłeś?! - kontynuował zirytowany moją obecnością gbur.
- Zostałem zaproszony na otwarcie tego biura, psze pana. O tam, widzi pan ilu gości. Proszę spojrzeć na zdjęcia.

Popatrzył niechętnie na serie fotografii, którą udało mi się stworzyć, zanim zakłucił ten piękny koniec dnia i mój wewnętrzny spokój. Odszedłem w stronę Michelle i reszty zaproszonych, po chwili zapominając o nienajmilszym incydencie.

wspomniane zdjęcia

Próbując rozmaitych potraw, odpowiadając na pytania różnych gości, zaskoczonych moim egzotycznym imieniem, poczułem nagle że ktoś wytyka mnie palcem. Podniosłem głowę z nad plastikowego talerza i zobaczyłem jak jeden z współpracowników Michelle, wskazuje mnie dwóm policjantom.

Zbladłem.
Okazało się że padalec, który wypełzł z wody by po chwili obsobaczyć mnie na szczycie apartamentowca, wezwał policję, jak wcześniej wspomniałem, tak na wszelki wypadek. Zawsze z fotografa i piewcy piękna miasta Seattle mogłem przeistoczyć się w podłego włamywacza.
Po krótkich wyjaśnieniach, panowie amerykańska władza odeszli. Nikt nic nie powiedział, jakby nic się nie zdarzyło.
Pozostał jedynie niesmak, nie po poczęstunku bynajmniej, na ten nie mogłem narzekać.
Ameryka, panie!
***

Wszystkim, którzy śledzą moje niekonsekwentnie prowadzone zapiski z pobytu w stanie Waszyngton, serdeczne dzięki. Dostałem wiele miłych słów na ich temat. Swoją nierzetelność mogę jedynie tłumaczyć pracą z nieobliczalnym Andym, która po jego zerwaniu z piciem zamieniła się w wielogodzinny, codzienny mozoł. Praca, sen, praca, sen i zapomnialem o tym innym slowie na “p”.

Pozdrawiam serdecznie Lily. Nie mieliśmy okazji poznac się osobiście – jest mi miło, że podobają Ci się te krótkie moje posty na zbyslove.blogspot.com – dziękuję!

Z

Ted/Portland

Pamiętam pierwsze moje zetknięcie z Louise, gdy niecały rok temu wprowadzała się do Casa de las Fuentes, w zabytkowej dzielnicy Albayzin. W złotych swych butach wkroczyła do. Granady, przez Puerta Elvira, dotarła do mojego arabskiego domu, przynosząc tak niearabski deszcz i chłód, które dotarły za nią z samego Seattle. Do jej puchowej kurtki nie pasowała tylko jej uroda, która zawdzięcza Chachee, filipińskiemu swemu dziadkowi.
- Cześć, jestem Louise. Przyleciałam z Seattle.
- Aaa, to tam się zaczął grunge..a no i..zaraz..to amerykańska stolica seryjnych morderców.
Gdy tak stałem w klapkach, krótkich spodenkach i podziurawionej podkoszulce przed tą, zimowo opatuloną, południową dziewczyną z północy USA, nie mogłem przypuszczać że za parę miesięcy, będę siedział przy herbacie z jej mamą, przywołując ten punkt w czasoprzestrzeni, którym los zetknął mnie z Louise.
Nie wiem czy to zbyt fortunne, przedstawiać się komuś i usłyszeć że twoje miasto jest słynne z tak niepopularnego powodu, jakim jest ilość działających w jego okolicach seryjnych morderców. W chwili gdy cieszyliśmy się widokiem kolibrów latających nad kwiecistym ogrodem Michelle, wydało nam się smieszne, że dzięki tej, niejako groteskowej rozmowie, znalazłem się w Seattle.
Połączenie grunge wraz z seryjnymi mordercami w cale nie jest do końca pozbawione sensu. W 1984 roku powstaje zespół Green River. Ma on swój udział obok takich zespołów jak m.in. Melvins, Soundgarden w krystalizowaniu się gatunku muzycznego, za jaki na przełomie lat 80/90, ubiegłego wieku, uznano grunge.
Zespół nazwę swoją wziął od przydomku, którym określano seryjnego mordercę, który grasował na terenie hrabstwa King (w którym znajduje się Seattle), a którego początek “działalności” przypada na wczesne lata 80te. Pod koniec ubiegłej dekady, dzięki wystarczająco już zaawansowanej technice, udało się ustalić że Green River Killer to Gary Ridgway. “Wyjątkowość” jego, wśród innych seryjnych morderców Ameryki, polega na tym, że przyznał się do największej ilości popełnionych zbrodni (udowodniono mu ponad 40, a przyznaje się do ponad 70ciu zabójstw).
-  Ted Bundy też stąd pochodził – wtrąciła Michelle.
Zapomniałem o Tedzie i o tej rozmowie na parę dni. Niespodziewanie Bundy upomniał się o siebie gdy  szukałem sklepu spożywczego w pobliżu naszego doku. Najbliższy Safeway, wedle tego co wskazywały mapy Google, był nieopodal, w przepięknej dzielnicy Queen Anne. Teraz trzeba bylo tylko sprawdzić w jakich godzinach jest otwarty. Zerknąłem na komentarze i wzrok mój przykuł jeden, dość obojętny:
“To ten Safeway, w którym pracował Ted Bundy, zanim okazało się że interesują go trochę inne zajęcia.”
Ted, znów o tobie słyszę.
Tej nocy, dość długo ociągałem się by pobiegać. Ociąganiem zajmuje się od 30 lat, bieganiem od paru miesięcy, więc to drugie wychodzi mi wciąż mimo wszystko gorzej. W końcu, gdy byłem już w pełnej gotowości, Louise wyraziła chęć by mi towarzyszyć.
- Wbiegamy na górę, do Queen Anne. Pokaże Ci krótszą trasę, a potem możemy kupić sobie po zimnym piwie w nagrodę. – oznajmiła Amerykanka, a ja się nie sprzeciwiłem, bo zawsze raźniej biegać po Seattle z prawdziwą Seattleite.
Przemierzanie miasta, o północy, na skróty, okazało się doświadczeniem mrożącym krew w żyłach.
Ten skrót okazał się takim śmiesznym skrótem, który był znacznie dłuższym niż regularna trasa, no ale nie chcąc robić Lou przykrości, pobiegłem z nią Aurora Avenue, która wzbudza we mnie lęk nawet za dnia.
Z jednej strony stalowa balustrada, która na myśl mi nasuwa, te paskudne u nas na drogach, oblepione błotem i pluchą, w zależności od pory roku w Polsce. Za balustradą strome zbocze, porośnięte jeżynami – wybitne miejsce dla takich panów jak Jackass, wystarczy sie sturlać i prawie zabić, lądując na Westlake Avenue.
Z drugiej strony, wzgórze, z którego by lecieć na łeb na szyję najpierw należałoby się wspiąć. Porośnięte plątaniną  jeżyn, krzaków i drzew, pilnie strzeże Queen Anne, która dawno już zapadła spokojnym snem na jego szczycie.
W nocy, na amerykańskich drogach, gdzie z jakiegoś powodu czasem brakuje latarni, nic nie widzisz albo ciemność widzisz. Po tym jak słońce znika za horyzontem, budzą się potwory i ja takich tej nocy zobaczyłem sporo. Baśniowe stwory schodziły ze zboczy by pochłonąć nas w czeluściach swoich, z pewnością najeżonych tysiącami zębów, paszcz. Oszukaliśmy w końcu smoka, strzegącego księżniczki śpiącej na zamku i obiegliśmy wzgórza Queen Anne, by do samego jej serca dotrzeć ulicą o tej samej nazwie.
Dzielnica opustoszała, szaleje wiatr, który dmuchając w, zawieszone u drzwi wejściowych, dzwonki, potęguje nastrój grozy. Docieramy do Safeway, gdzie niegdyś “na kasie” pracował Ted.
- Oj Bundy, Seattle o północy, to wybitnie twój mroczny świat – pomyślałem.
Do domu wróciliśmy już drogą normalną czyli, krótszą od skrótu, gdzie jeżeli cokolwiek bylo najeżone, to jeżyny ilością owoców.
Sącząc jedno z wielu wyśmienitych amerykańskich piw, zapomniałem o Tedzie do dnia następnego.
Rano, gdy odwiedzałem profil jednego z moich ulubionych komików, przywitał mnie nasz (anty)bohater.
Na jedynym słusznym portalu społecznościowym, Pablo Francisco zestawił swoje zdjęcie z wizerunkiem zabójcy ze stanu Waszyngton.
“Czyż nie jesteśmy do siebie podobni?”, pytal Pablo, szczerząc się obok Bundy’iego.
Ted, może już spasuj. Uciekam od ciebie.
Do Portland.
Zastanawiam się czy rozpisywać się na temat Portland. Czuję, że jest to miasto, które koniecznie chcę odkrywać. Byłem za krótko, żeby się nim nacieszyć. Może by było inaczej gdybyśmy nie utknęli w domu Rose. Long story short jak to mówią tu by nie owijać w bawełnę/nie rozwlekać/zgrabnie opowiedzieć cos, czego zgrabnie opowiedzieć teoretycznie się nie da.
To były urodziny Rose, 24 lata, czas ogromnych zmian, czyli jak zawsze w sylwestra, imieniny i urodziny.
Z trudem dałem się oczarować naszej gospodyni i zamiast korzystać ze słońca, którego na północnym zachodzie USA jest jak na lekarstwo, zasiadłem do przydługiej burzy mózgów. Otoczony wiankiem, tych ślepo posłusznym Rose, wykonawców jej woli, na następne kilka godzin zastygłem na posiedzeniu, nudniejszym niz obrady polskiego sejmu. Obradowano nad projektem  kartek motywacyjnych, autorstwa jubilatki, które ta zamierza sprzedać w ilościach hurtowych i zarobić krocie.
Spostrzeżenia: W Ameryce, jak się potrafi, można sprzedać wszystko, a przede wszystkim gówno. Ja rozumiem że kupa moze wonieć, a smród ten, człowieka wpędza niejako w letarg. Sen taki określiłbym mianem amerykańskiego, Amerykańskiego Snu.
Gdy tak wszyscy się rozpływali nad tymi dziełami sztuki, Louise spotkał niebywały zaszczyt – mianowana została naczelnym szoferem, kończącej 24 wiosny (lata czy nawet już jesienie), wizjonerki.
Przywilej ten skutecznie pozwolił nam zapomnieć o wycieczce na wybrzeże, do Astorii (gdzie kręcono film – legendę mojego dzieciństwa – The Goonies), czy do gorących źródeł, gdzie mieliśmy się kąpać tego słonecznego dnia.
Nie żebym nie pragnął skorzystać z tej niewątpliwej przyjemności, jaką było podziwianie Portland przez pryzmat supermarketów i drukarni. Niestety mój plan dołączenia do Rose i Louise pokrzyżowało spotkanie, na jakie byłem umowiony w centrum Portland. Podczas gdy dziewczyny zmagały się ze “sztuką”, ja popijałem kawę w towarzystwie Ani O. - mojej koleżanki z czasów szkoły podstawowej. Od Ani, małżonki tambylca, dowiedziałem się nietylko sporo o Portland ale i o samym Seattle.
Nawet nie wiem kiedy minęło parę godzin,a tu czas by się pożegnać, oddać w ręce mojej (nie)zwykłej niewiasty amerykańskiej.
Pogroziłem pięścią.
Jeszcze tu wrócę.
…
.